แท้งคุกคาม..เรื่องต้องลุ้น
เลือดออกตอนท้องอ่อน ๆ ...ลูกจะเป็นอะไรไหม?
หลายคนคงสงสัยว่า...
"ความเป็นแม่" เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่เมื่อไหร่?
บางคนอาจคิดว่าต้องรอวันที่ได้อุ้มลูก รอวันที่ได้ยินเสียงเรียกว่า "แม่"
แต่สำหรับผม...
ความเป็นแม่เริ่มต้นตั้งแต่วินาทีที่รู้ว่าตัวเองตั้งครรภ์
ตั้งแต่วินาทีที่รู้ว่า
"มีอีกหนึ่งชีวิตอยู่ในตัวเรา"
ผมทำอัลตราซาวด์ให้คุณแม่มาหลายพันคน
และมีภาพหนึ่งที่เห็นซ้ำแล้วซ้ำอีก
คุณแม่นอนอยู่บนเตียงตรวจ
จอมอนิเตอร์ปรากฏจุดเล็ก ๆ จุดหนึ่ง
แล้วทันใดนั้น...
ตึก ตึก ตึก ตึก...
เสียงหัวใจดวงเล็ก ๆ ก็ดังขึ้น
คุณแม่หลายคนยิ้ม
บางคนหัวเราะ
บางคนร้องไห้
ผมมักบอกเสมอว่า
"จำวันนี้ไว้นะครับ"
วันที่ได้เห็นลูกครั้งแรก
วันที่ได้ยินเสียงหัวใจลูกครั้งแรก
เพราะความรู้สึกแบบนี้
เกิดขึ้นได้ไม่กี่ครั้งในชีวิต
และหลังจากวันนั้น...
คุณแม่แทบทุกคนก็เริ่มวาดฝัน
ฝันถึงหน้าลูก
ฝันถึงวันที่ลูกเดิน
ฝันถึงวันที่ลูกเรียกคำว่า "แม่"
บางคนวางแผนอนาคตให้ลูกไปถึงมหาวิทยาลัยแล้วด้วยซ้ำ
แต่แล้ววันหนึ่ง...
ขณะเข้าห้องน้ำ
กลับพบรอยเลือดสีแดงอยู่บนกระดาษชำระ
ความฝันทั้งหมดหยุดนิ่งลงทันที
หัวใจที่เคยพองโต
กลับหดเล็กลงในเวลาไม่กี่วินาที
คำถามเดิม ๆ จะผุดขึ้นมาพร้อมกัน
ลูกจะเป็นอะไรไหม?
หัวใจยังเต้นอยู่หรือเปล่า?
กำลังจะแท้งหรือไม่?
เลือดออกตอนตั้งครรภ์อันตรายไหม?
คำตอบคือ
อาจอันตราย...แต่อย่าเพิ่งตกใจจนเกินไป
เลือดออกในช่วง 3 เดือนแรกพบได้ประมาณ 20-30% ของการตั้งครรภ์ทั้งหมด
พูดง่าย ๆ ก็คือ
คุณแม่ประมาณ 1 ใน 4 คน จะเคยเจอเหตุการณ์แบบนี้
และที่สำคัญคือ
ไม่ใช่ทุกคนที่มีเลือดออกจะต้องแท้ง
ในความเป็นจริง
คุณแม่จำนวนมากที่มีเลือดออกในช่วงแรก
ยังสามารถตั้งครรภ์ต่อไปจนคลอดลูกแข็งแรงได้ตามปกติ
ดังนั้นเมื่อเห็นเลือด
อย่าเพิ่งสรุปว่าทุกอย่างจบลงแล้ว
แต่ก็ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ
เลือดล้างหน้าเด็ก มีจริงไหม?
มีครับ
แต่ไม่ได้เกิดกับทุกคน
ในช่วงประมาณ 1-2 สัปดาห์หลังการปฏิสนธิ
ตัวอ่อนจะเดินทางมาถึงโพรงมดลูก
และเริ่มฝังตัวลงบนเยื่อบุโพรงมดลูก
บริเวณนั้นเต็มไปด้วยเส้นเลือดเล็ก ๆ จำนวนมาก
บางครั้งจึงอาจมีเลือดซึมออกมาเล็กน้อย
ออกเพียงไม่กี่หยด
เป็นอยู่ไม่นาน
แล้วหายไปเอง
ในทางการแพทย์เรียกว่า
Implantation bleeding
ส่วนคนไทยเรียกกันติดปากว่า
"เลือดล้างหน้าเด็ก"
ชื่อจะจริงหรือไม่จริงไม่รู้
แต่ฟังดูน่ารักดีเหมือนกัน
สิ่งสำคัญที่สุด คือ อัลตราซาวด์
เมื่อมีเลือดออก
สิ่งที่คุณแม่อยากรู้ที่สุดคือ
"ลูกยังอยู่ดีไหม"
และเครื่องมือที่ตอบคำถามนี้ได้ดีที่สุดก็คือ
อัลตราซาวด์
โดยเฉพาะอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด
ซึ่งมักให้ภาพชัดเจนที่สุดในช่วงตั้งครรภ์ระยะแรก
โดยทั่วไป
ประมาณ 5 สัปดาห์ จะเริ่มเห็นถุงการตั้งครรภ์
ประมาณ 5-6 สัปดาห์ จะเริ่มเห็น yolk sac
ประมาณ 6 สัปดาห์ จะเริ่มเห็นตัวอ่อนและหัวใจเต้น
หลังจากนั้นก็จะเห็นเด็กโตขึ้นเรื่อย ๆ ทุกสัปดาห์
ช่วงเวลาที่รอลุ้นผลอัลตราซาวด์นี่แหละครับ
ที่ทำให้คนเป็นแม่ใจเต้นแรงยิ่งกว่าคนเป็นหมอเสียอีก
ถ้าเห็นหัวใจเต้นแล้วล่ะ?
อันนี้ถือเป็นข่าวดี
เพราะหมายความว่าตัวอ่อนยังมีชีวิตอยู่
และโอกาสตั้งครรภ์ต่อไปจนคลอดมีค่อนข้างสูง
แต่ไม่ได้หมายความว่า
ความเสี่ยงเป็นศูนย์
แพทย์เรียกภาวะนี้ว่า
Threatened miscarriage
หรือภาวะแท้งคุกคาม
ชื่อฟังดูน่ากลัว
แต่ความหมายง่าย ๆ คือ
มีเลือดออก
แต่ปากมดลูกยังปิดอยู่
และการตั้งครรภ์ยังดำเนินต่อได้
แล้วเลือดออกเกิดจากอะไร?
หลายกรณี
เราไม่สามารถบอกสาเหตุที่แน่ชัดได้
บางครั้งพบเลือดคั่งอยู่ข้างถุงการตั้งครรภ์
ซึ่งเรียกว่า
Subchorionic hematoma
บางครั้งอาจเกิดจากกระบวนการสร้างรกในระยะแรก
บางครั้งตรวจทุกอย่างแล้วปกติดี
แต่ก็ยังมีเลือดออกได้
ร่างกายมนุษย์ไม่ใช่เครื่องจักร
ทุกอย่างไม่ได้มีคำอธิบายที่ชัดเจนเสมอไป
แล้วต้องนอนนิ่ง ๆ ไหม?
นี่เป็นคำถามยอดนิยมที่สุด
สมัยก่อนเรามักบอกให้นอนพักบนเตียง
แต่ปัจจุบันงานวิจัยจำนวนมากพบว่า
การนอนติดเตียงไม่ได้พิสูจน์ว่าสามารถลดอัตราการแท้งได้อย่างชัดเจน
อย่างไรก็ตาม
ในช่วงที่ยังมีเลือดออก
การพักผ่อนให้มากขึ้น
หลีกเลี่ยงกิจกรรมหนัก
งดยกของหนัก
งดออกกำลังกายหนัก
และลดความเหนื่อยล้าของร่างกาย
ก็ยังเป็นคำแนะนำที่สมเหตุสมผล
พูดง่าย ๆ คือ
ไม่จำเป็นต้องนอนนิ่งเหมือนผู้ป่วยอัมพาต
แต่ก็ไม่ใช่เวลาจะไปวิ่งมาราธอนเช่นกัน
ยากันแท้งมีจริงไหม?
มีครับ
แต่ไม่ใช่ยาวิเศษ
ปัจจุบันมีข้อมูลว่าฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนอาจช่วยลดความเสี่ยงการแท้งได้ในคุณแม่บางกลุ่ม
โดยเฉพาะผู้ที่มีเลือดออกในระหว่างตั้งครรภ์ และเคยมีประวัติแท้งมาก่อน
อย่างไรก็ตาม
ถ้าตัวอ่อนมีความผิดปกติของโครโมโซมอย่างรุนแรง
ต่อให้ให้ยามากแค่ไหน
ก็ไม่สามารถแก้ไขความผิดปกตินั้นได้
ดังนั้น
ยาช่วยได้ในบางกรณี
แต่ไม่ได้ช่วยได้ทุกกรณี
แล้วการแท้งเกิดจากอะไร?
นี่คือเรื่องสำคัญที่สุดที่คุณแม่ควรรู้
การแท้งในช่วงไตรมาสแรก
ส่วนใหญ่เกิดจากความผิดปกติของโครโมโซมของตัวอ่อน
เป็นกระบวนการคัดเลือกตามธรรมชาติ
ซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงแรกของการปฏิสนธิ
ไม่ใช่เพราะคุณแม่เดินเยอะ
ไม่ใช่เพราะขึ้นบันได
ไม่ใช่เพราะทำงานบ้าน
ไม่ใช่เพราะเครียดเพียงวันสองวัน
และไม่ใช่เพราะคุณแม่ทำอะไรผิด
ประโยคนี้สำคัญมาก
เพราะหลังแท้ง
สิ่งที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดคือ
"หนูผิดเองหรือเปล่าคะหมอ"
คำตอบคือ
ส่วนใหญ่แล้ว...
ไม่ใช่ครับ
แล้วถ้าเคยแท้งครั้งหนึ่งล่ะ?
จะมีลูกได้ไหม?
ได้ครับ
ส่วนใหญ่ได้
จริง ๆ แล้วผู้หญิงจำนวนมากที่เคยแท้ง
สามารถตั้งครรภ์ใหม่และมีลูกแข็งแรงได้ในครั้งถัดไป
การแท้งหนึ่งครั้ง
ไม่ได้แปลว่าคุณจะเป็นคนแท้งซ้ำไปตลอดชีวิต
ไม่ได้แปลว่ามีลูกไม่ได้
และไม่ได้แปลว่าร่างกายมีปัญหาเสมอไป
สุดท้ายนี้...
เวลามีเลือดออกตอนท้องอ่อน ๆ
สิ่งที่ยากที่สุดไม่ใช่เลือด
แต่เป็นความกลัว
ความกลัวที่มองไม่เห็น
ความกลัวที่จะสูญเสียใครบางคน
ทั้งที่ยังไม่เคยได้อุ้มเขาเลยด้วยซ้ำ
แต่ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น
อยากให้จำไว้ข้อหนึ่ง
หากวันหนึ่งการตั้งครรภ์ต้องสิ้นสุดลง
นั่นไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นแม่ที่ไม่ดี
และไม่ได้หมายความว่าคุณล้มเหลว
เพราะการแท้งส่วนใหญ่
ไม่ได้เกิดจากสิ่งที่แม่ทำ
แต่มันเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติที่เราไม่สามารถควบคุมได้ทั้งหมด
ส่วนคุณแม่ที่ผ่านเหตุการณ์นี้ไปได้
อีกไม่กี่เดือนข้างหน้า
เมื่อได้ยินเสียงเด็กร้องครั้งแรก
คุณจะพบว่า
วันที่เคยนั่งร้องไห้อยู่หน้าห้องอัลตราซาวด์
กลายเป็นเพียงบทหนึ่งของเรื่องราวความเป็นแม่
ที่จบลงอย่างสวยงาม
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น